Edebiyatın Koca Çınarı: Yaşar Kemal Kimdir? Hayatı ve Eserleri

1 Mart 2015

Yaşar Kemal, gerçek adıyla Kemal Sadık Gökçeli, Türk edebiyatının efsane isimlerinden birisidir. 1923 Osmaniye doğumlu olan Yaşar Kemal’i, 28 Şubat 2015 tarihinde kaybettik. Bu acı haberin anısına bu yazıyı yazmak istedim.

92 yaşında tedavi gördüğü Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi’nde solunum yetmezliği nedeniyle aramızdan ayrılan Yaşar Kemal’den geriye uluslararası alanda beğeni toplamış eserler bıraktı. Öyküleri, romanları, röportajları, derlemeleri ve 2010 yılında çıkarttığı şiir kitabı ile hayata veda etti. Türk Edebiyatı’na büyük katkısı olan Yaşar Kemal ile ilgili kısaca hayatından, sanatından ve eserlerinden bahsetmek istiyorum.

Yaşar Kemal Kimdir?

Yaşar Kemal Kimdir?Türk edebiyatının önde gelen isimlerindendir ve ilk öykü kitabı Sarı Sıcak’tır. Bu kitapta yer alan Bebek Öyküsü, ilk romanı olan İnce Memed, Cumhuriyet gazetesinde tefrika (gazete ve dergilerde seri halinde yayınlamak) edilmiştir. İnce Memed kitabı, yaklaşık 40 dile çevrilmiştir ve yurtdışındaki baskı sayısı da oldukça yüksektir. Yaşar Kemal, Türkiye’nin önde gelen romancı, senaryo ve öykü yazarlarındandır.

Yapıtlarında Anadolu’nun efsanelerine ve masallarına yer veren Yaşar Kemal, okumayı öğrendiğimiz ilkokul yıllarında tanımaya başladığımız ilk isimdir. Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilen de ilk Türk yazardır.
İşte Yaşar Kemal’in kısaca hayatı ve eserleri:

Yaşar Kemal’in Hayatı

Yaşar Kemal’in Hayatı1923 yılında Osmaniye’nin Hemite Köyü’nde (bugün Gökçedam) dünyaya gelmiştir. Annesi Nigar Hanım ve babası çiftçi Sadık Efendi’dir. Yaşar Kemal’in kendi anlatımına göre bir Türkmen köyünde tek Kürt ailenin çocuğu olarak doğup büyümüştür. Evde Kürtçe, köyde Türkçe konuşan Yaşar Kemal, beş yaşındayken babasının camide öldürülüşüne tanıklık etmiştir.

Yaşar Kemal, küçük yaşlarda bir kaza nedeniyle gözünün birini kaybetmiştir. Kadirli Cumhuriyet İlkokulu’nda okumuş ve edebiyata karşı ilgisi ortaokul yıllarında başlamıştır. İlk olarak halk edebiyatı ilgisini çekmiştir. Öğrenim hayatını ortaokulda sonlandırmak zorunda kalmıştır ve sonra çeşitli işlerde çalışmıştır ve vekil öğretmenlikten, ırgatlığa kadar birçok iş yapmıştır.

1940’lı yılların başında Pertev Naili Boratav, Abidin Dino ve Arif Dino gibi sol eğilimli sanatçı ve yazarlarla ilişki kurmuştur. Henüz 17 yaşındayken politika nedeniyle tutuklanmıştır. Askerlik sonrasında 1946 yılında İstanbul’a gitmiştir ve Fransızlara ait Havagazı Şirketi’nde gaz kontrol memuru olarak çalışmıştır. 1948 yılında ise Kadirli’ye geri dönmüştür. Döndüğünde tarlalarda kontrolörlük ve arzuhalcilik yapmıştır.

1950 yılında ise 142. maddeye aykırı davranması nedeniyle hapse girmiştir. 1951 yılında hapisten çıktıktan sonra İstanbul’a yerleşme kararı almıştır ve Cumhuriyet Gazetesi’nde röportaj yazarlığı yapmaya başlamıştır. “Dünyanın En Büyük Çiftliğinde Yedi Gün” isimli röportajı ile Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediği bir yarışmadan Özel Başarı Armağanı almıştır. Buradaki görevini 1963 yılına kadar sürdürmüştür. Daha sonra da kendini romancılığa vermiştir.

1967 yılında Ant isimli dergiyi çıkarmaya başlamıştır. Bu derginin bir eki nedeniyle 18 ay hapse mahkum edilmiş; ama Yargıtay tarafından bozulmuştur. 1995 yılında Almanya’da yayınlanan “Der Spiegel” adı dergide çıkan yazısı nedeniyle de 20 ay ceza almıştır ve bu karar da ertelenmiştir.

Yaşar Kemal, 1952 yılında Tilda isimli bir İspanyol göçmeni ile evlenmiştir. Eşi Tilda, 2001 yılında ölmüştür ve Raşit Gökçeli isimli bir oğlu vardır. 2002 yılının 1 Ağustos tarihinde ise Ayşe Semiha Baban ile evlenmiştir. Son günlerinde solunum yetmezliği nedeniyle 14 Ocak 2015 tarihinde İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi’nde tedavi altına alınmıştır. 28 Şubat 2015 tarihinde ise tedavi gördüğü hastanede yaşama veda etmiştir.

Yaşar Kemal Eserleri

Yaşar Kemal EserleriSanat hayatına başlangıcı ise oldukça ilginçtir. 1978 yılında yaptığı bir söyleşide sanat çalışmalarına ilkokula başlamadan önce şiirle işe koyulduğundan bahsetmiştir. Okula başladığında ise yaşlı halk şairleri ile çalışmıştır. İlkokul son sınıfta ise yakın arkadaşının çok iyi saz çaldığından ama kendisinin annesi nedeniyle saz çalamadığından bahsetmiştir. Annesinin, aşık olup diyar diyar gezeceğinden korktuğu için saza düşman olmasından kaynaklandığını belirtir. Tek çocuk olan Yaşar Kemal, annesinin gözbebeğidir.

Ortaokuldan sonra folklor derlemelerine başlamıştır. 1940 – 1941 yıllarında Çukurova’dan, Toroslar’dan derlediği ağıtları içeren ilk kitabı Ağıtlar’ı, Adana Halkevi tarafından 1943 yılında yayınlanmıştır. 1944 yılında ise Kayseri’de askerlik yaparken yazdığı ilk hikayesi Pis Hikaye’yi yayınlamıştır. Bebek, Dükkancı, Memet ile Memet Öyküleri ise 1950 yılında yayımlanmıştır.

Yaşar Kemal ilk eserlerini Kemal Sadık Göğçeli adıyla yapmıştır. Daha sonra Cumhuriyet gazetesine girince Yaşar Kemal adını kullanmaya başlamıştır. 1947 yılında İnce Memed’i yazmıştır ama yarım bırakarak 1953 – 1954 yılları arasında tamamlamıştır. Bu roman belki de Yaşar Kemal dendiğinde akla ilk gelen eserdir. Bu romanı yazma amacı eşkıya olan ve dağda vurulan amcasının oğludur. İnce Memed ile 1955 yılında Varlık Roman Armağanı’nı kazanmıştır.

Dünyada ilk kez yayımlanan eseri, Bebek öyküsüdür. Bu öykü önce Fransızcaya sonra da İngilizce, İtalyanca, Rusça, Romence dillerine çevrilmiştir. Daha birçok dile çevrilen bu öyle ilk önce Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilmiştir.

1974 yılında Demirciler Çarşısı Cinayeti isimli romanı ile Madralı Roman Ödülü almıştır. 1977 yılında ise Yer Demir Gök Bakır ile Fransa’da “Yılın En İyi Yabancı Romanı” ödülünü almıştır. 1982 yılında ise Del Duca Ödülü ve 1984 yılında Fransa’da Légion D’Honneur” nişanı verilmiştir.

Yaşar Kemal’in daha birçok ödül ve eseri olduğunu biliyoruz. Öykü, roman, derleme, çocuk romanı ve çevirileri ile Türk edebiyatına son derece katkıda bulunan özel bir isimdir. Eserleri 39 dile çevrilmiştir ve uluslararası alanda büyük ilgi görmüştür.

Yazarın yakın arkadaşlarından olan Zülfü Livaneli ile 1987 yılında “Yer Demir Gök Bakır” isimli eserin film versiyonunu yazmıştır. Livaneli’de filmin bestelerini yapmıştır.

İşte Yaşar Kemal’in eserleri:

Yaşar Kemal Tüm Eserleri

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir