Yasaklanmış 20 Kitap

4 Aralık 2014

Günümüzde, bilgiye o kadar açken ve öğrenilmesi gereken çok fazla konu varken, yasaklanmış kitaplar olduğunu duymak belki sinirlerinizi bozuyor olabilir. Ayrıca bu yalnızca ülkemizde olmuyor. Hemen her dünya ülkesinde yaşanan bir durum. Aynı zamanda bildiğiniz gibi yasaklar her zaman insanlara daha cazip gelmiştir ve büyük merak uyandırmıştır.

Yasaklanan kitaplarla ilgili söylenecek fazla bir şey yok aslında. Bu nedenle uzatmadan sizlerle bu yasaklı kitapları ve neden yasak olduklarını paylaşmak istiyorum:

Nazım Hikmet Şiirleri

Nazım Hikmet’in 6 Mayıs 1931 tarihinde yazdığı ilk 5 şiir kitabı olan 835 Satır, Jokond ile Sİ-YA-U, Varan 3, 1+1=1 ve Sesini Kaybeden Şehir, “bir zümrenin başka zümreler üzerinde hakimiyetini temin etmek gayesiyle halkı suça teşvik ettiği” iddiası ile mahkemeye sevk edilmiştir.

Rıfat Ilgaz – Sınıf

1940’lı yıllar için oldukça anlamlı görülen “Sınıf” kelimesini kitabına veren Rıfat Ilgaz, mahkemeye çıkarıldı. Rıfat Ilgaz’ın ikinci şiir kitabı olan Sınıf’ın, kitap kapağı da kırmızı olunca yasaklanmaktan kurtulamadı ve Ilgaz’da 6 ay hapis yattı.

Sabahattin Ali – Sırça Köşk

Sabahattin Ali, ilk başta aşk hikayeleri ile öykü serüvenine başlamıştır. Ama yaşadığı fırtınalı hayat ve kısıtlanmışlık, anlatımlarının sertleşmesine ve ideolojikleşmesine neden olup eserler bir başkaldırışa dönüşmüştür. 1947 yılında yayınlanan “Sırça Köşk” devlete başkaldırış olduğu iddiasıyla yayından kaldırılmıştır.

Sait Faik Abasıyanık – Medar-ı Maişet Motoru (Birtakım İnsanlar)

Kitabın başkarakteri olan ve zenginliğin içinde aradığı mutluluğu bulamayan Nevin’in huzur ve mutluluk arayışını anlayan bir kitaptır. 1940’lı yılların en şaşırtıcı yasaklı kitaplarından birisidir. 1944 yılında sıkıyönetim tarafından bu kitap, kahramanlardan biri eski bir asker kaputu giymesi gerekçesiyle toplatılmıştır. Sıkıyönetime göre eski bir asker kaputu giyemez.

Mahmut Makal – Bizim Köy

Köy edebiyatında çığır açan isim olarak görülen Mahmut Makal’ın, “Bizim Köy” isimli kitabı da toplatılan kitaplardandır. Toplatılma gerekçesi ise “Anadolu köylerinin ekonomik ve sosyal yapısını kötü göstererek komünizm propagandası yapmak” olarak gösterilmiştir. 1949 yılında tutuklanan yazar, 1967 yılında Unesco tarafından dünya gençliğine örnek insan seçilmiştir.

Atilla İlhan – Böyle Bir Sevmek

1979 yılında basılan ve 80 darbesi sonrasında yayından kaldırılıp, toplatılan kitaplardandır. Kitap şu dizeler ile başlamaktadır:

“Ne kadınlar sevdim zaten yoktular
Yağmur giyerlerdi sonbaharla bir
Azıcık okşasam sanki çocuktular
Bıraksam korkudan gözleri sislenir
Ne kadınlar sevdim zaten yoktular,
Böyle bir sevmek görülmemiştir…”

Nihat Berham – Darağacında Üç Fidan

Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Arslan’ın yakalanmalarından idam edilmelerine kadar olan süreci anlatmaktadır. 1976 yılında yayınlandıktan hemen sonra yasaklanmıştır ve 22 yıllık sansür sonrasında 1998 yılında yeniden piyasaya sürülmüştür.

Adalet Ağaoğlu – Fikrimin İnce Gülü

Adalet Ağaoğlu’nun bu kitabı hem Almanya ve öteki olmak gerçeğine hem de sistemin insanı neye çevirebildiği üzerine önce ve farklı bakış açısıyla çıkarttığı ikinci romanıdır. Toplatılma gerekçesi, “askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif (küçük düşürme)”dir. 1 Haziran 1981 yılında dördüncü basımından sonra toplatılmış ve 2 yıl süren davanın ardından Ağaoğlu aklanmıştır.

Henry Miller – Oğlak Dönencesi

Henry Miller, 20. yüzyılda cinselliği konu alan ve bu bağlamda aşkı yazan yazarların başında gelmektedir. Oğlak Dönencesi kitabı, tutkunun ve erotizmin romanı olarak anılmaktadır. 1985 yılında kitap, müstehcen bulunduğu için toplatılmıştır. 1988 yılında 39 yayınevi bir araya gelerek kitaptaki müstehcen olduğu iddia edilen cümlelerin yerlerini boş bırakarak yayınlamıştır. Amerika’da ise 1960 senesine kadar basılması yasaklanmıştır.

Georges Politzer – Felsefenin Temel İlkeleri

Georges Politzer’in, Paris İşçi Üniversitesi’ndeki öğrencileri tarafından alınan notlara dayanan ve ölümünden sonra yani 1945 yılında yayımlanan bir eserdir. Türkiye’de de geniş bir okur kitlesi bulan kitap, 12 Eylül darbesi sonrasında yasaklanan ilk kitap olmuştur.

Yaşar Miraç – Trabzonlu Delikanlı

Şiir kitapları 12 Eylül 1980 sonrasında toplatılan şairlerden birisi de Yaşar Miraç’tır. “Trabzonlu Delikanlı, Taliplerin Ağıdı, Gül Ekmek” isimli şiir kitapları yasaklanmış ve tam 7 yıl boyunca yasak sürmüştür.

Pınar Kür – Bitmeyen Aşk

1985 yılında yayınlanan bu roman, halkın ar duygularını incittiği kararı ile toplatılmıştır. Aynı yıl “Asılacak Kadın” isimli romanı da toplatılmıştır.

Elif Şafak – Baba ve Piç

Türk ve Ermeni asıllı bir ailenin iç içe geçmiş tarihini anlatan bir romandır. “Türk milletini soykırımcı olarak göstermek, Türklüğü aşağılamak” iddiasıyla dava açılmıştır. Elif Şafak ve kitabın yayınevinin editörü hakkında soruşturma başlatılmıştır. Ama Avrupa Parlamentosu’nun 2006 Türkiye Raporun görülmelerine dahi konu olan dava beraatle sonuçlanmıştır.

Nedim Gürsel – Allah’ın Kızları

Mart 2008 yılında basılan roman hakkında, gelen şikayetler üzerine Temmuz ayında “halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı özelliklere sahip bir kesimini, diğer bir kesimi aleyhine kin ve düşmanlığa alenen tahrik” suçlamasıyla soruşturma başlatılmıştır. Takipsizlik kararı verilerek sonuçlanmıştır.

Adolf Hitler – Kavgam

Hitler’in başarısız bir darbe girişimi sonucunda hapse girdiği dönemde Landsberg cezaevinde bir arkadaşı tarafından kaleme alınmıştır. Kitap, İkinci Dünya Savaşı’nda on milyonlarca kişinin ölümüne yol açan Nazi Rejiminin ideolojik altyapısını hapishanede olduğu yıllarda kaleme aldığı bu kitapta açıklanıyor. Almanların üstün ırk olduğunun vurgulandığı, Yahudi karşıtı görüşlerin yer aldığı kitabın yayımlanması ve satışı, İkinci Dünya Savaşı’ndan beri Almanya ve Fransa’da yasak. Türkiye’de yayılmanı satılması ise Alman mahkemelerinin girişimiyle 2007 yılında yasaklanmıştır.

Lewis Carroll – Alice Harikalar Diyarında

Hemen her çocuğunda büyük bir ilgi ile okuduğu bu kitabın yasaklanma sebebi oldukça ilginç. Kitap, Çin’de 1931 yılında hayvan ve insanların aynı düzeyde tanımladığı gerekçesiyle ve “hayvanlar, insan dilini kullanmamalı” gerekçesiyle yasaklanmıştır.

Miguel De Cervantes – Don Kişot

Hiç eskimeyen ve etkisini hiçbir zaman kaybetmeyen bir romandır ve bir dönem yasaklılar listesinde yer almıştır. İspanya’da “hayırseverliği ihmalkar bir şekilde değersiz kıldığı” kararı ile okunması yasaklanmıştır.

Charles Darwin – Türlerin Kökeni

1859 yılında Yugoslavya’da, 1935 yılında Yunanistan’da yasaklanan bu kitap, bilim tarihinin en önemli çalışmalarından biri olarak görülmektedir ve Charles Darwin tarafından 24 Kasım 1859 yılında yayınlanmıştır. Amerika’da 1925 yılından 1967 yılına kadar evrim teorisini öğretmek yasaktır. Türlerin Kökeni isimli bu çalışma Darwin’in, HMS Beagle gemisi ile 1831 – 1836 yılları arasında yaptığı araştırma gezisi sonrasında, özellikle Galapagos adalarındaki gözlemlere dayandırarak oluşturduğu biyolojik evrim fikri üzerinedir.

1001 Gece Masalları

Günümüzde Irak, Afganistan ve Özbekistan’da yasak olan bu kitap, 1926 – 1950 yılları arasında toplum ahlak mozaiğini bozacak müstehcen satırların yer aldığı gerekçesiyle okunması ve yayımlanması Amerika’da da yasaklanmıştır. 1985 yılında aynı gerekçelerle İsrail’de de yasaklanmıştır.

George Orwell – 1984

1949 yılı Haziran ayında basılan bu kitap, Romanın anti – ütopik dünyasında totaliter bir Parti’nin yönetiminde korku, propaganda ve beyin yıkama ile halk ve hayatı manipüle edilmektedir. Daha sonra ünlenen bu kitap, Büyük Birader ve Düşünce Polisi gibi kavramları içermektedir. 20. yüzyılın en etkili romanlarından birisidir ve satış anlamında da büyük başarı sağlamıştır. Amerika ve İngiltere’de “ileri komünist ve seksüel malzeme barındırdığı” gerekçesiyle reddedilmiştir ve “Büyük Birader insanların bu tür şeyler okumasını istemez” denilmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir