Üflemeli Çalgılar Nelerdir?

28 Eylül 2015

İnsanlık tarihinde müziğin keşfedilmesinden bu yana müzik alanında en fazla gelişen enstrümanlar üflemeli çalgılardır. Üflemeli çalgılar, nefes üflenmesi ile çeşitli notalarda sesleri çıkaran aletlere verilen isimdir.

Nefes üflenerek ses çıkartılan müzik enstrümanları çalabilmek için kuvvetli bir ciğere sahip olmak gerekiyor. Nefesli çalgılarda iyi işler çıkarmak isteyen ve profesyonelce çalmak isteyenler, küçük yaşlarda nefes çalışmalarına başlayarak kendilerini hazırlanmaktadır. Bu sebeple nefesli çalgılarda uzmanlaşmak isteyen insanların, belli bir yaştan sonra çalışmaya başlayarak profesyonel düzeyde çalmaları biraz zor olabilmektedir.

Eğer çocuklarınızın müzik ile haşır neşir olmasını ve nefesli çalgıları çalmasını istiyorsanız, küçük yaşlardan itibaren nefes egzersizlerine başlamalarına yardım edebilirsiniz. Üflemeli çalgılardan güzel notaların çıkması, insan nefesinin çalgıya girmesiyle birlikte nefes ve havanın titreşmesi sonucunda gerçekleşmektedir. Ayrıca üflemeli çalgılar, Batı Müziği düzeninde ikinci çalgılar bölümünde yer almaktadır.

Üflemeli Çalgı Türleri

Üflemeli Çalgı TürleriÜflemeli çalgıdan çeşitli seslerin çıkması, borunun uzunluğu ile orantılı olarak gerçekleşmektedir. Üflemeli çalgılarda tiz ses kısa borularda, bas ses ise uzun borularda ortaya çıkmaktadır.

Üflemeli çalgılar kendi içlerinde üç kategoriye ayrılır. Üflemeli çalgı çeşitlerinin ilki tahta nefesliler, ikincisi bakır nefesliler, üçüncüsü ise diğer nefesli çalgılar şeklinde sıralanmaktadır.

Üflemeli çalgı çeşitlerinin ayrıldığı üç grup içerisine dahil olan çalgıların isimleri sırasıyla;

  • Tahta nefesli üflemeli çalgılar; flüt, ney, obua, klarnet, fagot ve saksafon
  • Bakır nefesli üflemeli çalgılar; Korno, trompet, trombon ve tuba
  • Diğer nefesli üflemeli çalgılar; Kaval, mey, zurna, flüt, sipsi ve tulumdur.

Üflemeli Çalgılarda Notaların Çıkışı

Üflemeli Çalgılarda Notaların ÇıkışıÜflemeli çalgılarda notaların oluşması için nefes üflenerek hava ile nefesin titreşim yapması sağlanır ve bu sayede alette notalar ses olarak çıkar. Üflemeli çalgıların yapıları gereği içleri boş ve gövdelerinde belli bölgelerde delikler vardır. Bu delikleri parmak uçları ile kapatıp açarak çok farklı notalarda ses elde etmek mümkün olmaktadır.

Üflemeli çalgılarda notalar aynı olsa da çıkan sesler farklı olmaktadır. Bunun temel sebebi üflemeli çalgıların tasarlandığı materyallerdir. Üflemeli çalgıların metal ya da ahşap olmaları dolayısıyla çıkan sesler değişiklik göstermektedir.

Üflemeli Çalgılar

Üflemeli Çalgılar

  • Üflemeli çalgılar içerisinde en kolay çalınan ve tüm notaların üflenebildiği çalgı flüttür. Flüt ile birçok ezgi türü çalınabildiği gibi, çok fazla nefes harcatan çalgılar içerisinde olduğu bilinmektedir. Flütün haricinde ülkemizde en çok adı geçen üflemeli çalgılar hakkında;
    Ney isimli üflemeli çalgı yedi adet delikten oluşur ve kamıştan yapılırlar. Ney sesi ile insan sesine en yakın tınıyı çıkaran bir enstrümandır. Ney çalan kişilere neyzen denmektedir.
  • Obua nefesli bir çalgıdır ve ismini Fransızca kökenli kelimelerden almıştır.
  • Klarnet sert ağaçlar ile yapılmıştır. Orijinali ağaçtan yapılır ancak günümüzde ebonit ve kauçuktan yapanlarda da vardır.
  • Saksafon, Batı Müziği’nin bir çalgısı olarak icat edilmiştir ve başlarda yalnızca orduda kullanılmıştır. Ancak günümüzde artık her yerde kullanılıyor.
  • Korno, İtalyanca boynuz anlamına gelen salyangoz gibi kıvrımlı yapıya sahip bir materyalden yapılmıştır.
  • Trompet, bakır materyalden yapılmıştır. Sesi berraktır ve çalarken 2-3 kez ses düzenlemesi yapmaya izin veren bir üflemeli çalgı türüdür.
  • Tuba, üflemeli çalgılar içerisinde en kalın sesi çıkaran çalgıdır. Bakır materyallerden üretilmektedir
  • Kaval, çobanlar ile bütünleşen bir imaj haline gelmiş bir üflemeli çalgıdır. Şimşir ağacının tahtasından üretilmektedir.
  • Mey, sert ağaçlardan imal edilen bu üflemeli çalgı, Orta Asya ülkelerinin çoğunda kullanılan bir çalgıdır. 10 tane ses perdesi vardır. Azeriler ve Türkistanlılar arasında yaygındır.
  • Zurna, ülkemizde en çok kullanılan üflemeli çalgı türüdür. Demir veya tahta materyallerden üretilebilmektedir. Sesi çok yüksektir bu sebeple büyük davul ile birlikte çalınır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir